Bang in het donker? Zo help je je kind

Het licht gaat uit en daar is het weer: Papa (of Mama) 'Er zit iets onder mijn bed.' Veel peuters en kleuters vinden het donker een tijdje spannend. Dat hoort erbij. Rond deze leeftijd groeit het bewustzijn en voorstellingsvermogen enorm en in het donker heeft die fantasie ineens de ruimte. Een jas aan de deur wordt een reus, een schaduw op het plafond een vleermuis. En de beroemde krokodil onder het bed kennen we ook als geen ander.

Het goede nieuws: je kunt er veel aan doen. Met een vast ritueel, een klein lichtje en een dosis geduld wordt het donker weer gewoon het huis, met het licht uit.

Als kind wist ik zeker dat de krokodil onder het bed echt was. Dan hielp het om een knuffel op wacht te zetten onder het bed. Het leukste is nog een knuffel krokodil met een stoere naam, dan is de angst zo weg.

Acht lieve tips voor het slapengaan

1. Neem je kind serieus, ook als het monster niet bestaat

Voor je kind is de angst echt. Luister, benoem het ('Je vindt het spannend als het donker is') en blijf rustig. Een kind dat zich gehoord voelt, ontspant sneller. Geef vertrouwen en laat je kind meedenken met een oplossing.

2. Maak een vast ritueel

Elke avond hetzelfde: pyjama, tandenpoetsen, verhaaltje, knuffel, lampje, kus. Die voorspelbaarheid geeft houvast. Je kind weet precies wat er komt en het laatste stapje is altijd licht en warm. En een lichtje aan laten tot je kind slaapt, is helemaal niet erg.

3. Kijk samen rond

Doe een rondje door de kamer met het licht aan, of met een zaklamp. Wat is die schaduw? Wat kraakt daar? Zo ontdekt je kind zelf dat het donker hetzelfde is als overdag.

4. Een zacht nachtlampje

Een klein, warm lichtje kan veel rust geven. Gebruik een lamp met een laag wattage, bijvoorbeeld 15 watt en plaats hem zo dat het licht zacht op de muur valt. De lampen van Hartendief hebben een verborgen tekening die pas verschijnt als het licht aangaat. In de Ga Slapen Maan wandlamp kijken Beer, Vos en Hert samen naar de sterren, in de Maankus lamp klimmen Beer en zijn vrienden steeds hoger, want de maan moet ook een kus. Zo wordt het lampje aandoen een moment om samen te beleven.

5. Sterren op de muur

Plak samen een paar glow in the dark sterren boven het bed of op de muur. Overdag zijn ze zacht pastelgeel, in het donker lichten ze zacht groen op. Tel ze samen voor het slapengaan, of zoek de grootste.

6. Lees samen een verhaaltje dat goed afloopt

Verhalen waarin een figuurtje zelf bang is en het samen met iemand oplost, maken de angst kleiner. Lees of luister bijvoorbeeld Spookmuis is bang of het prentenboek De Maan moet ook een Kus, over Beertje die de maan welterusten wil kussen, wat bijna onmogelijk lijkt.

7. Een knuffel die de wacht houdt

Geef de knuffel een taak: hij let op, de hele nacht. Sommige kinderen vinden het fijn om samen welterusten te zeggen tegen de maan, de sterren of de figuurtjes op de muur.
En bij Hartendief is Grote Beer een stoere beer die in de kamer de wacht houdt.
Die voelt zich thuis op elke muur.

8. Blijf in de buurt

De deur op een kier, het licht in de gang aan, of even zeggen dat je zo nog komt kijken. Hou je daar ook aan, kom dan ook echt even kijken. Dat vertrouwen maakt de volgende avond makkelijker en je bouwt het zo op.

Wat je beter kunt laten

• Lachen om de angst of zeggen dat je kind niet zo moet doen.
• Enge films of verhalen vlak voor het slapengaan.
• Mopperen of boos worden? Dat helpt niet. (Of is het voor jou soms ook bedtijd? 😉)

Wanneer vraag je hulp?

Angst voor het donker gaat bij de meeste kinderen vanzelf weer over. Merk je dat je kind er erg onder lijdt, slecht slaapt of overdag ook veel angst heeft, bespreek het dan met het consultatiebureau of je huisarts.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd zijn kinderen bang in het donker?

Veel kinderen worden rond twee tot drie jaar voor het eerst bang in het donker, als hun fantasie groeit. Het kan ook later beginnen, bijvoorbeeld na een spannende of drukke dag of een verandering zoals een verhuizing.

Mag een nachtlampje de hele nacht aan?

Dat kan, als het licht zacht is. Kies een laag wattage, bijvoorbeeld 15 watt en plaats het lampje zo dat het niet recht in de ogen schijnt. Sommige ouders doen het lampje uit zodra hun kind slaapt, andere laten het aan. Kijk wat bij jullie past.

Wat doe ik als mijn kind zegt dat er een monster is?

Neem het serieus en kijk samen. Schijn met een zaklamp onder het bed en in de kast. Laat je kind zelf zien wat er echt is. Zo voelt het zich geholpen en groeit het vertrouwen.

Hoe lang duurt de angst voor het donker?

Dat verschilt per kind. Vaak is het een fase van een paar weken of maanden, soms komt hij terug na een drukke periode. Met een vast ritueel en een klein lichtje wordt het meestal snel makkelijker.

Geborgenheid en vertrouwen behoren tot de mooiste dingen die je een kind kunt meegeven. Komt daar een beetje magie bij, dan ontvangt je kind iets bijzonders voor het leven. Daarom heb ik bij Hartendief onze lampen een vleugje magie meegegeven.

Ik hoop dat deze tips je een beetje hebben geholpen. Geniet van elke fase waarin je kind opgroeit. Het is een bijzondere reis waar we als ouders deel van mogen zijn!